Kooperatifimiz 1163 sayılı kanuna istinaden kurulmuştur.

Kooperatifimizin en yetkili organı GENEL KURUL’dur.

Yönetim Kurulu genel Kurul tarafından seçilen icraat organıdır. Faaliyetlerini genel kuruldan ve anasözleşmeden aldığı yetkilere istinaden gerçekleştirir.

Denetleme kurulu genel kurul tarafından seçilen yönetim kurulu faaliyetlerini denetlemekle yükümlü organdır. 

ANASÖZLEŞME

T.C.
TARIM ORMAN VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü

SINIRLI SORUMLU ATKÖY VE ÇEVRESİ

TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ

ANASÖZLEŞMESİ

ANKARA – 1989

SINIRLI SORUMLU ATKÖY VE ÇEVRESİ TARIMSAL KALKINMA

KOOPERATİFİ ANASÖZLEŞMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM
KURULUŞ VE AMAÇ

KURULUŞ :

MADDE 1 – Bu ana sözleşme hükümlerini kabul ederek ortaklığa giren ve girecek olan gerçek ve kamu tüzel kişileri arasında değişir ortaklı, değişir sermayeli sınırlı sorumlu tarımsal kalkınma kooperatifi kurulmuştur.

MADDE 2 – Kooperatifin adı Atköy ve Çevresi Tarımsal Kalkınma Kooperatifidir.

SÜRE :

MADDE 3 – Kooperatifin süresi 49 yıldır. Bu süre genel kurul kararıyla uzatılabilir.

YÖNETİM MERKEZİ VE ÇALIŞMA BÖLGESİ

MADDE 4 – Kooperatifin yönetim merkezi Atköy dür.

MADDE 5 – Kooperatifin çalışma bölgesi Atköy ve Çevresidir.

AMAÇ :

MADDE 6 – Kooperatifin amacı :

Ortakların her türlü bitkisel, hayvancılık, ormancılık konularındaki istihsalini geliştirmek ve ihtiyaçları ile ilgili temin, tedarik, işletme, pazarlama, değerlendirme faaliyetlerinde bulunmak.
Ortaklarının ekonomik ve sosyal yönden gelişmelerine yardımcı olmak, iş sahası temin etmek.
Ortakların ekonomik gücünü arttırmak için tabi kaynaklardan faydalanmak, el ve el sanatları ile tarımsal sanayinin gelişmesini sağlayıcı tedbirler almaktır.

ÇALIŞMA KONULARI :

MADDE 7 – Kooperatif, kuruluş amacına uygun olarak aşağıda belirtilen konularda gerekli gördüklerini seçer.

a) Tarımda her türlü verimliliği artırıcı tedbirleri almak,
b)Bitki, hayvan, orman, su, arıcılık, meyvecilik, bağcılık, sebzecilik, çiçekçilik ve diğer
ürünlerin rantabl bir şekilde yetiştirilmesi ile ilgili her türlü teknik faaliyetlerde bulunmak.
c) Ortaklarının her türlü ürün ve mamullerinin kalitesini yükseltecek tedbirleri almak, hastalık ve haşerelerle mücadele yapmak ve yaptırmak,
d) Ortaklarının üretimle ilgili araç, gereç ve diğer tarımsal girdi ihtiyaçlarını temin etmek, ayrıca, ortakların tarımsal makine, alet ve ekipman ihtiyaçlarına yönelik makine parkını satın alma veya kiralama suretiyle oluşturmak. Kooperatif mülkiyetinde veya
ortakların makinelerini ortaklara veya üçüncü kişilere kullandırmak.
e) Bitkisel ve hayvansal mahsulleri değerlendirme, işleme, muhafaza ve pazarlama ile ilgili her türlü fonksiyonları yerine getirmek için gerekli çalışmaları yapmak, yaptırmak.
f) Her çeşit orman ürününün istihsal, imal, nakil, depolama ve istif işlerinin
yapılmasında ortaklarına yardımcı olmak veya bu işleri yapmak, orman idaresince verilecek aslî ve talî orman ürünleri ve orman artıklarını değerlendirmek, Orman Kanunu ve ilgili mevzuata göre ortaklarına ormanda iş sağlamak, kredi vermek, özel ağaçlandırma yapmak, yaptırmak,
g) Çay ziraatında verimliliği artırmak amacıyla ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak,
h) Tabii kaynaklardan faydalanmak, el ve küçük sanatlarla ilgili muhtelif çalışmalarda bulunmak ve bunların pazarlamasını sağlamak,
ı) Ortakların finansman ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmak ve teslim ettikleri mal oranında ve kooperatifin mali imkanları ile orantılı avanslar vermek,
j) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile diğer bakanlıklar, teşekküller ve bankalar tarafından yapılacak teknik ve mali yardımların ortaklara intikalini sağlamak,
k) Özel ve Resmi kuruluşlardan temin edilen kredi, hibe ve borç parayı gayeye
uygun hizmetlerde kullanmak,
I) Kredi alınan banka, kurum ve kuruluşlara kooperatif tüzel kişiliğine ait t
aşınır ve taşınmaz malları ipotek ettirmek ve ortakları adına kefalette bulunmak,
m) Taşınmaz ve taşınır mallar, aynlar edinmek, yaptırmak veya gerektiğinde satmak, işletmeleri devralmak, kooperatifin yatırımları için gerekli tesislerin yapılmasına karar vermek,
n) Kooperatifin ithalat ve ihracatla ilgili işlemlerini yapmak veya yaptırmak,
o) Bina, arazi, arsa vb. alım ve satımı ile kooperatifin mülkiyeti ve tasarrufunda
bulunan makine, alet ve malzemeyi kira karşılığı her türlü tarımsal işlerde kullandırmak, bunların bakım ve onarımını sağlamak ,
p) İşletme araçları, canlı, cansız demirbaşlarla, ortakların gıda maddeleri, ev ve giyim eşyası, yakıt ve akaryakıtlarının alım ve satımını yapmak ve bayiliğini almak,
r) Ortaklara her türlü sigorta hizmetlerinin sağlanmasında aracılık etmek,
s) Kooperatif çalışmaları ile ilgili kiralama işlerini yapmak.
t) Kırsal turizm faaliyetinde bulunmak,
u) Ortakların sosyal, kültürel ve ulaşım konularındaki ihtiyaçlarına yönelik faaliyette bulunmak, (Ortakların birinci derece yakınları olan anne, baba, eş ve çocukları bu hizmetlerden yararlanır.)
v) Çevre korumaya yönelik faaliyetlerde bulunmak,
y) Çalışma konularıyla ilgili şirket kurmak ve kurulmuş olan şirketlere iştirak etmek,
z) Amaç ve çalışma konularında gazete, dergi, kitap çıkarmak ve her türlü yayın faaliyetlerinde bulunmak ve gerektiğinde seminer, sempozyum, panel, konferans gibi toplantılar düzenlemek.
 

İKİNCİ BÖLÜM
ORTAKLIK İŞLERİ

ORTAKLIK :

MADDE 8 – Kooperatifin kuruluşundaki ortak sayısı en az on beş kişidir. Çalışma bölgesi içine girmesi mümkün üretim ve geçim kaynakları bakımından aynı veya benzer nitelikte olan aralarında ortak fayda ve hizmet ilişkileri kurulabilen yerleşim merkezlerinde oturanlardan ortak alınır.

ORTAKLIĞA GİRME ŞARTLARI VE EK ÖDEMELER

MADDE 9 – Aşağıdaki şartları haiz ve bu şartları yerine getiren medeni haklarını kullanma yeterliliğine sahip gerçek kişilerle kamu tüzel kişileri kooperatife ortak olabilir.

Türk vatandaşı olmak,
Beşinci maddede belirtilen çalışma bölgesi içinde en az bir yıl ikamet etmiş olmak,
Aynı bölgede başka bir Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin ortağı olmamak,
Kooperatifin çalışma konularına giren konularda ticaret ve komisyonculuk yapmamak.
Kuruluşta bu anasözleşmeyi imzalamış olmak veya sonradan kooperatife girişte bu anasözleşme hükümlerine bütün hak ve ödevlerin ile birlikte kabul ettiğine dair bir ortaklık dilekçesi vermiş olmak.
Ortaklık için taahhüt ettiği paranın en az ¼ peşin olarak ödemek.

MADDE 10 – Kooperatif ortaklarına kendi varlığının dışında sahşi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyorsa bu halde ortak olmak isteğinde bulunan kişi bu yükümlülüklerini bildirdiği takdirde değer taşır.

BAŞVURMA ŞEKLİ VE ORTAKLIĞA KABUL

MADDE 11 – Ortaklığa alınmak için anasözleşme hükümlerinin kabul edildiğini gösteren bir ortaklık dilekçesi düzenleyerek yönetim kurulu başkanlığına başvurmak gerekir. Yönetim Kurulu giriş isteğinde bulunanların anasözleşme de gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadığını araştırarak uygun görülenlerin ortaklık dilekçesine kabul kararı yazar. Giriş istekleri en çok bir ay içerisinde cevaplandırılır. Yönetim kurulunun kabul kararı karar defterine geçirilir. Ortağın taahhüt ettiği nakdi sermaye payının ¼ ünün karşılığı olan miktar tahsil edilir. Girişte ortaklık vecibesini yerine getirmeyenlerin ortaklık hakkı doğmaz.

GÖREV VEYA HİZMET İLE TAŞINMAZ MAL VE İŞLETME KARŞILIĞI ORTAKLIK

MADDE 12 – Kooperatife bir görev veya hizmetin yerine getirilmesinde ortaklığa alınmasında fayda umulan kişiler ilgililerin yazılı isteği yönetim kurulunun teklifi ve genel kurulun onayı ile ortaklığa alınabilir. Bu görev veya hizmetin sona ermesi ile ortaklık sıfatı kalkar. Ancak ortağın isteği ve genel kurulun kabulü ile ortaklığa devam edebilir. Bu şekilde alınacak ortakların ortaklık niteliklerini taşıması şarttır.

MADDE 13 – Yönetim Kurulunun teklifi ve genel kurulun kararı ile bir taşınmaz malın mülkiyeti veya işletiminin üçüncü şahıslara devir velayetiyle ortak olmak isteyen kişilerde ortaklığa alınabilirler. Bu gibi hallerde taşınmaz malın mülkiyetine bağlı hakların kullanılmasını devretmek suretiyle ortaklık sıfatı başka hiçbir muameleye gerek kalmaksızın yeni sahibine veya işletmeyi alana geçer. Taşınmaz malın devriyle ortaklığın intikal edeceği hususundaki hükmün üçüncü şahıslara karşı geçerli olması için tapu siciline şerh verilmesi gerekir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ORTAKLARIN HAK VE GÖREVLERİ

ORTAKLARIN GÖREVLERİ :

MADDE 14 – Ortakların görevleri şunlardır;

İlgili kanunlar anasözleşme ve yönetmelik hükümlerine uymak,
Kooperatifin çıkarlarına ve alınan kararlara aykırı davranışlarda bulunmamak, kooperatifin bütün hizmetlerine yardımcı olmak.
Yüklendiği ortaklık paylarını varsa ek ödemelerini kredi ve avanslardan doğan ve vadesi gelen borcunu zamanında ödemek.
Kooperatif toplantılarında ve kooperatif tesislerinde siyasi faaliyette bulunmamak ve kooperatifin siyasi görüş ve amaçlarına alet etmemek ve ettirmemek.
Kooperatife olan her türlü vecibelerini yerine getirmek.
Finansman müesseselerinden kooperatif adına ortakların müteselsil kefaleti ile kredi alınması sonucunda bu teşekküllere karşı doğan borçların yerine getirilmesinde payına düşeni zamanında yerine getirmek.

ORTAKLARIN HAKLARI :

MADDE 15 – Ortakların hakları şunlardır.

Genel Kurul toplantısını katılmak.
Genel Kurul toplantılarından önce bilanço, gelir-gider hesapları, yıllık çalışma raporu ve kooperatifin bir yıl sonra yapacağı çalışmaya ait iş programlarını incelemek denetçilerin yaptığı denetimlere ait sonuçları istemek.
Gerektiğinde ilgili makamlara başvurarak görev ve hakları ile ilgili konularda yardımcı olunmasını istemek.
Kanun ve anasözleşmede yazılı her türlü haklardan faydalanmak.
Gerektiğinde yönetim kurulunun kararlarına karşı denetçilere genel kurul kararlarına karşı da yargı organlarına itiraz hakkını kullanmak.
Kooperatif hakkında bilgi edinmek.

ORTAKLARIN HAKLARINI KULLANMA ŞEKLİ

MADDE 16 – Ortakların Haklarını kullanma şekilleri:

Ortakların eşit olduğu haklar (oy kullanmak, iptal davası açmak, gelir-gider farkı almak gibi) aleyhinde değişiklik yapılamaz.
Ortaklar kooperatif faaliyetleri ve yönetim kurulu üyeleri hakkında her zaman denetçilere başvurabilirler.
Her ortak kendi isteği ile kooperatiften çıkabilir, ancak temsil yoluyla kooperatiften çıkamaz. Çıkma isteği yönetim kurulunca karara bağlandığı andan itibaren ortaklıktan çıkması kabul edilmiş sayılır. Yönetim Kurulu anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen bir ortağa kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildirim tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.
Kooperatif ortaklarından herhangi birisi genel kurulda tespit ettiği usulsüzlüklere genel kurulda itiraz edebileceği gibi, itirazını genel kurul tutanağına da yazdırabilir.

ORTAKLIĞIN SONA ERME ŞEKLİ

MADDE 17 – Ortaklık aşağıda ki hallerde sona erer.

Anasözleşmenin 9. maddesine kayıtlı şartların yitirilmesi.
Ortağın çıkma isteğinin kabulü.
Ortağın ölümü.
Ortaklığın devir edilmesi.
Ortağın ikametini kooperatifin çalışma alanının dışına taşıması.
Ortaklıktan çıkarılma kararının verilmesi.

ORTAĞIN ÇIKMA İSTEĞİNİN KABÜLÜ

MADDE 18 – Ortaklıktan çıkma isteği yönetim kuruluna yazılı olarak yapılır. Ortaklıktan çıkma isteği hesap senesi sonundan altı ay önce yapıldığı zaman dikkate alınır. Ortağın ortaklıktan çıkması kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek nitelik taşıması halinde yönetim kurulu belirli bir tazminatın ödenmesini isteyebilir. Genel kurulun tasfiyeye karar verdiği tarihten altı ay öncesine kadar ki zaman içerisinde çıkma isteğinde bulunan ortakların bu istekleri dikkate alınmaz.

ORTAĞIN ÖLÜMÜ VE ORTAKLIĞIN DEVRİ

MADDE 19 – Ortağın ölümü halinde ortaklık kanuni mirasçılarına geçer. Mirasçılar aralarında anlaşarak paylarını içlerinden birine devrini isteyebilir. Bu durumda ölen ortakların hakları da devredilmiş olur. Ölen ortakların mirasçıları da ayrılmak istedikleri zaman hesaplaşmada ödeme önceliğinden faydalanırlar.

ORTAKLIK PAYLARININ DEVRİ

MADDE 20 – Ortaklık payları yönetim kurulu tarafından onaylanmak şartıyla ortak olmayan ve yeterli ödeme gücüne ve ortaklık şartlarına sahip olan gerçek ve tüzel kişilere devredilebilir. Anlaşan kişiler arasında düzenlenen temlik senedi bir dilekçe ile yönetim kurulu başkanlığına sunulur. Buna olumlu cevap verildiği ve devir alanın ortaklık defteri ile ilgili işlemlerin tamamlandığı tarihten itibaren ortaklık payları devredilmiş sayılır.

ORTAKLIKTAN ÇIKARILMA KARARIN VERİLMESİ VE İTİRAZ

MADDE 21 – Ortalıktan çıkarılma şartları;

Ortak alınmış kimsenin ortaklık şartlarına sahip olmadığı kooperatife girdikten sonra meydana çıkmış bulunanlar.
Kooperatifçe kendisine verilen her çeşit üretim ve tüketim maddelerine yapılan ihtara rağmen veriliş amacı dışında kullananlar, başkasına devredenler veya satanlar.
Üç defa genel kurul toplantısına katılmayanlar.
14. maddede belirtilen görevleri yerine getirmeyenler.

Ortalıktan çıkarıldıktan sonra tekrar ortaklığa alınanlar ikinci defa ortaklıktan çıkarıldığı zaman tekrar alınma hakkını kaybeder.

MADDE 22 – Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ortaklar anasözleşme de gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamaz. Kooperatiften çıkarma gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defterine ve ortaklar defterine işlenir. Yönetim kurulu kendisi hakkında çıkarılma kararı aldığı ortak genel kurulun bu konuyla ilgili olarak alacağı kararda oyunu kullanamaz ancak karşı görüşünü genel kurul kararına geçirtir. Çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan ortağa on gün içinde tebliğ edilmek üzere notere verilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç aylık süre içerisinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz ilk toplanacak genel kurul a sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği zaman yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. Ortak hakkında genel kurulca verilecek karara karşı ortağın itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurarak itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. Haklarında çıkarılma kararı kesinleşmeyen ortakların ortaklık hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

KOOPERATİFTEN ÇIKAN VE ÇIKARILAN ORTAKLARLA HESAPLA SÜRESİ VE YÜKÜMLÜLÜK

MADDE 23 – Çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin veya mirasçılarının kooperatifin yedek akçeleri malları üzerinde hiçbir hakları yoktur. Mevcut olan haklar ise ortağın ayrıldığı yılsonu bilânçosuna göre hesaplanır. Ortağın ayrılması ile kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek bir durumun mevcut olması halinde kooperatifin tazminat istemesi mevcuttur. Çıkan ve çıkarılan ortaklara yapılacak iade ve ödemeler kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek nitelik taşıyorsa iade ve ödemeler süresi genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçıların alacak ve hakları bunları isteyebilecekleri günden itibaren beş yıllık süre sonun da zaman aşımına uğrar. Kooperatiften çıkan, çıkarılan ve ölen ortakların ortaklık zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrıldıkları yıla ait bilançonun genel kurulca kabulünden başlayarak iki bilanço yılı devam eder. Çıkan ve çıkarılan ortaklar tarafından o güne kadar gerek sermaye payı olarak ve gerekse mevduat olarak kooperatife yatırılmış olan paralar tahakkuk edilen zarar karşılığı düşüldükten sonra faizsiz olarak ilgililere geri verilir.

MADDE 24 – Çıkan veya çıkarılanlara yapılacak ödemeler toplamı ödenmiş kooperatif sermayesinin tutarının 1/10 unu geçmez. Bu miktarı geçen ödemeler ertesi yıla aktarılır. Bu ödemeler ortak alacağının beş yıllık zaman aşımı süresine kadar bekletilemez. Çıkarılanlara yapılacak ödemenin sırası ölenlere ve ayrılanlara ait ödemelerden sonra başlar.

ORTAKLAĞI TEKRAR ALINMA ŞARTLARI

MADDE 25 – Kooperatiften çıkan ve ya çıkarılan ortakların ayrılma sebepleri ortadan kalkınca kooperatife tekrar alınmalarında 9. maddedeki kooperatife giriş işlemleri uygulanır. Çıkarılan ortakların tekrar kooperatif ortaklığına kabul edilmeleri konusundaki yazılı istekleri ilk toplanacak genel kurul onayına sunulur. Genel Kurulca kabulünden sonra ortaklık işlemleri tamamlanarak ortaklığa kabul edilmiş olur. Çıkan ve ya çıkarılan ortak yeniden ortaklığa kabul edildiğinde evvelce kooperatife ödediği paraları geri almışsa bu paraları tekrar ödemek zorundadır.

ORTAKLIK SENEDİ

MADDE 26 – Her ortağın üyelik haklarının ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin ünvanı senet sahibinin adı soyadı iş ve ev adresi kooperatife giriş tarihi yazılır. Bu senet kooperatifi temsili yetkisi olan kimseler ve ortaklık tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatif ödediği paralar ait ise ortak imza eder. İmzalı ortaklık senedi makbuz hükmündedir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece ortağa ait bir vesika hükmündedir.

ORTAKLIK PAYLARI ŞAHSİ ALACAKLILAR

MADDE 27 – Eski Şekli : Kooperatife giren her şahsın en az 100 ortaklık payı alması gereklidir. Bir ortak en çok bin payı geçmemek üzere istediği miktarda sermaye payına sahip olabilir. Bir ortaklık payının değeri 100.000 Türk Lirasıdır. Birkaç pay bir ortaklık senedinde gösterilebilir. Önceden alınması taahhüt edilen pay miktarı tamamen ödenmedikçe pay arttırması yapılamaz.
Madde 27 Yönetim Kurulunun 01.11.2001 tarih ve 138 sayılı kararı ve 14.04.2002 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Yeni Şekli : Kooperatife giren her şahsın en az 100 ortaklık payı alması gereklidir. Bir ortak en çok beş bin payı geçmemek üzere isteği miktarda sermaye payına sahip olabilir. Bir ortaklık payının değeri 100.000 Türk lirasıdır. Birkaç pay bir ortaklık senedinde gösterilebilir. Önceden alınması taahhüt edilen pay miktarı tamamen ödenmedikçe pay artırması yapılamaz. (2011 kabul edilen yeni anasözleşme gereği bir pay 100 TL siz yükseltilmiştir. Kooperatife giren her şahsın en az 10 ortaklık payı alması gereklidir.)

MADDE 28 – Bir ortağın şahsi alacakları ancak ortağa ait faiz ve gelir-gider farklarından hissesine düşen miktarı ve kooperatifin dağılmasında ona ödenecek payı haciz ettirilebilir.

SERMAYE

MADDE 29 – Kooperatifin sermayesi değişebilir olup, ortakların taahhüt ettikleri ortaklık payları tutarından ibarettir. Kooperatifi sermayesinin en az haddi 1.000,00 TL dir. Bunun ¼ ü olan 250,00 TL. nin kuruluşta peşin ödenmesi gerekir.

PAYLARIN ÖDENME ŞEKLİ

MADDE 30 – Ortaklar yüklendikleri nakdi sermayenin ¼ ünün ilk girişte peşin kalanını da en geç iki yılda ve eşit taksitlerle ödemek zorundadırlar.

MADDE 31 – Kooperatif genel kurulca kabul edilecek ayn nevinden sermaye karşılığı da ortak kabul edebilir. Ayrıca kendisi mevcut bir işletmeyi veya ayn ların tüzel kişiliği adına devir alabilir.

DEĞER BİÇME BİLİRKİŞİ

MADDE 32 – Ayn ların değerinin tespiti kurucular tarafından toplantıya çağrılacak ilk genel kurulda ortak adedinin 2/3 ünü temsil eden ortaların çoğunluğu ile seçilecek bilir kişi tarafından yapılır. Kuruluştan sonra girecek ortakların ayn nevinden sermaye koymaları halinde değer tespiti için yapılacak genel kurulu yönetim kurulu toplantıya çağırır. Ortakların 2/3 ünü toplanması mümkün olmayan hallerde bilir kişinin seçimi sulh hukuk mahkemesinden istenir. Seçilen bilir kişi veya bilir kişiler tarafından verilen rapora ayn nevinden sermaye koyan kimseler tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde mahalli sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Mahkemenin vereceği karar kesindir.

KARAR NİSABI, RAPORLARIN KABULÜ

MADDE 33 – 32. madde gereğince atanan bilirkişi gerekli raporları düzenleyip verdikten sonra yapılacak genel kurul toplantısında konu görüşülür. Çağrı ilanlarına bilirkişi raporunun bir örneği eklenir. Ortak sayısının en az yarısının genel kurul toplantısında bulunması şartı ile bilirkişi raporu okunup incelendikten ve gereğinde ayn nevinden sermaye koyan kimselerin ve devir alınacak işletmenin veya aynların sahibinin açıklamaları dinlendikten sonra değerlerinin aynen kabul veya reddine yahut ilgililerin muvafakatı değerlendirilmesine çoğunlukla karar verilir.

HAK VE VECİBELERDEKİ EŞİTLİK

MADDE 34 – Ortaklar bu ana sözleşmenin kabul ettiği esaslar içinde hak ve vecibelerde eşittirdirler.

BİLGİ EDİNME HAKKI BİLANÇO

MADDE 35 – Yönetim kurulunun gelir gider farklarının dağıtım şekli hakkındaki tekliflerini ihtiva eden yıllık çalışma raporu ile bilanço ve denetçilerin 90. madde hükümlerine uygun olarak düzenleyecekleri rapor genel kurulun yıllık toplantısından en az on beş gün öncesinden başlayarak bir yıl süre ile kooperatif merkezinde ortakların incelemesine hazır tutulur. Talep eden ortaklara bilanço ve gelir-gider hesaplarının birer suretinin verilmesi gerekir. Ortakların bilgi edinmek hakkı kooperatif organlarından birinin kararı ile yok edilemez veya sınırlandırılamaz.

TİCARİ DEFTERLER VE SIR SAKLAMA

MADDE 36 – Kooperatifin ticari defter ve belgeleri ile ilgili konularının incelenmesi genel kurulun açık bir izni veya yönetim kurulunun kararı ile olur. İncelenmesine izin verilen defter ve belgelerden öğrenilecek sırlar hariç olmak üzere hiçbir ortak kooperatif iş sırlarını öğrenmeye yetkili değildir. Her ortak ne şekilde olursa olsun öğrenmiş olduğu kooperatife ait iş sırlarını sonradan ortaklık haklarını kaybetmiş olsa bile daima gizli tutmak zorundadır. Bu mecburiyete uymayan ortak meydana gelecek zararlardan kooperatife karşı sorumlu olduğu gibi kooperatifin şikayeti üzerine herhangibir zarar umulmasa dahi bir yıla kadar hapis veya 15.000 liradan 300.000 liraya kadar ağır para cezası veya her ikisi ile birlikte cezalandırılır.

GENEL KURUL TOPLANTILARINA KATILMAK HAKKI

MADDE 37 – Genel kurul toplantısına katılmak için ;

Genel Kurul toplantı tarihinden itibaren en az üç ay önce kooperatife ortak olmak şarttır.

SÜRE VE ORTAKLIĞIN DÜŞMESİ

MADDE 38 – Kooperatif sermaye yükümlerinden borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla bu hususla mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlülüklerini yerine getirmek ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden de bir ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının anasözleşme ve diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez.

KOOPERATİFİN SORUMLULUĞU :

MADDE 39 – Kooperatif alacaklılarına karşı mal varlığı ve ortaklarının sermaye yüklenmesinin 10 katı ve ek ödeme yükümlüleri ile sorumludur. Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin kanuni sorumlulukları hakkındaki hükümler saklıdır.

ORTAKLARIN SORUMLULUĞU :

MADDE 40 – Kooperatif ortaklarının sorumluluğu, yüklenmiş oldukları sermaye paylarının 10 katı ve ek ödeme yükümleri ile sınırlıdır.

EK ÖDEME :

MADDE 41 – Bilanço açıklarını kapatmada kullanılmak üzere ortaklardan ek ödemeler istenebilir. Ek ödemelerde her bir ortağın hissesine düşecek miktar genel kurul kararı ile sermayesi veya alış-veriş oranına göre hesaplanır. Ek ödemeler toplamı o yılın bilanço açığı miktarını geçemez.

İFLAS HALİNDE USUL :

MADDE 42 – Kooperatifin iflası halinde, iflas idaresi ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden istedikleri zaman ortaklar bu borçlarını öderler. Aktif bakiyesi, pay cetvellerinin kesin olarak tespiti üzerine geri verilir. Ortakların birbirlerine rücu hakları saklıdır. Ortakların geçici olarak tesbit olunan borçları ile pay cetveli aleyhine icra ve iflas kanunu’nun hükümlerine göre itiraz hakları vardır.

KOOPERATİFE YENİ GİREN ORTAKLARIN SORUMLULUĞU :

MADDE 43 – Kooperatifin durumunu bilerek yeni giren ortak, girişinden önce doğmuş olan borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı anlaşma hükümleri ile ortaklar arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar hakkında hüküm ifade etmez.

KOOPERATİFİN DAĞILMASINDAN SONRA SORUMLULUK :

MADDE 44 – Kooperatifin dağılması halinde, dağılmanın Ticaret Siciline tescilinden başlayarak bir yıl içinde kooperatifin iflasının açılmasına karar verildiği takdirde ek ödemelerle birlikte sorumludurlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KOOPERATİF HESAPLARI

GELİR-GİDER FARLARI VE BÖLÜNMESİ :

MADDE 45 – Kooperatif münhasıran ortakları ile işlem yapar. Ortaklarla işlem sonucu müspet veya menfi gelir-gider farkları meydana gelir. Müspet gelir-gider farkı, gayri safi hasıladan her türlü masraflar, faiz ve amortisman karşılıkları çıktıktan sonra kalan kısımdır. Bu miktardan vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki oranlar üzerinden bölünür.

% 10 yedek akçeye,
% 1 Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı emrindeki Tanıtma ve Eğitim fonuna,
% 4 Yatırım ve geliştirme fonuna
% 8 Sosyal hizmetler fonuna,
% 7 Birlik ve merkez birliğine yardım fonuna (Birlik ve Merkez birliğine ortak olunması halinde),
% 70 risturn (ortakların işlemleri oranında dağıtılmak üzere) ayrılır.

Müspet gelir-gider farkından, yönetim kurulu başkanı ve üyelerine pay ayrılmayacağı gibi, ortaklara sermaye üzerinden kazanç da verilmez. Ayrılan yedek akçeler, kooperatifin çalışma anında veya dağılmasında ortaklara dağıtılmaz.

Bir yıllık çalışma sonucu gelir-gider farkı menfi olduğu takdirde, açık yedek akçelerden ve bunların yeterli olmaması halinde ek ödemelerle veya ortak sermaye payları ile karşılanır. Menfi sonuçlar ortadan kaldırılmadıkça, gelir-gider farkı dağıtımı yapılamaz.

KOOPERATİFİN FONLARI :

MADDE 46 – Yatırım ve geliştirme fonu, üretimi ve satışları artırıcı yönde yapılacak yatırımlarda kullanılır.
Kooperatifin girdiği birlik, kooperatif menfaati ile ilgili üretim ve satışları artırıcı yönde yatırımlar yapıyorsa, kooperatif genel kurul kararı ile birliğin konu ile ilgili yatırımlarında kullanılmak üzere bu fonun kısmen veya tamamen bu işte kullanılmasını karar altına alabilir.
Kooperatifler birliği ve merkez birliğine ayrılan fonun % 5’i birlik hissesi olarak öder. % 2’si birlik kanalıyla merkez birliğine gönderilir.

Kooperatif bölgesinde birlik yoksa veya birliğe girmemişse yukarda ki, % 7 miktar kooperatifin yatırım ve geliştirme fonuna eklenir.

Kooperatif birliğe ortak olup ta, birlik merkez birliğine ortak değil ise; % 2 merkez birliği hissesi kooperatifin yatırım ve geliştirme fonuna eklenir.

Bakanlık tanıtma ve eğitim fonu olarak ayrılan % 1’ler T.C. Ziraat Bankası Merkez Şubesi 30400/143 no’lu, T.C. Ziraat Bankası Kavaklıdere Şubesi 304/12 no.lu, hesaplarından birine yatırılır.

MADDE 47 – Sosyal hizmetler fonu, 45. madde de belirtilen oranda müspet gelir-gider farkından ayrılacak orandan meydana gelir.

MADDE 48 – Sosyal hizmetler fonu, ortakların sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile kooperatif memur ve işçileri için ölüm, sigorta veya yardımlaşma maksadıyla kullanılır.

MADDE 49 – Kamu tüzel kişileri ve gerçek kişilerce yatırım ve geliştirme amacı ile yapılacak her türlü yardımlar ve ortakların yatırım için yaptıkları bağışlar, yatırım ve geliştirme fonuna eklenir.

YEDEK AKÇELİRİN KULLANILMASI :

MADDE 50 – 5072 sayılı kanunun 1 nci maddesi uyarınca devlet tahvillerine yatırılması mecburi olan kanuni yedek akçe ortaklara dağıtılmayıp bilanço sonucunda ortaya çıkacak menfi fiyat farkının kapatılmasında kullanılır.

Toplanacak yedek akçe miktarı kooperatif sermayesinin % 20 sini geçemez. % 20’nin üzerinde olan yedek akçe miktarı yatırım ve geliştirme fonuna eklenir.

YEDEK AKÇELERİN DAĞITILMA DURUMU :

MADDE 51 – Kooperatifin dağıtılmasına karar verildiği zaman yedek akçelerin kooperatifin zararlarının karşılanmasında kullanılan miktardan artan kısmı kooperatifin bağlı olduğu birliğe devredilir. Yahut köyde kurulacak kooperatiflere devredilmek üzere köy sandığına yatırılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM
KOOPERATİFİN ORGANLARI

Genel Kurul,
Yönetim Kurulu,
Denetçilerden, meydana gelir.

GENEL KURUL :

Yetki :

MADDE 52 – Genel kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır. Genel kurul yetkilerinden aşağıda gösterilenleri devir ve terk edemez.

Ana sözleşmeyi değiştirmek
Yönetim kurulu üyeleri, denetçiler ve gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek.
İşletme hesabıyla bilânço ve gerektiğinde gelir-gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
Yönetim kurulu ve denetçileri ibra etmek,
Kanun veya ana sözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek,
İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma usulünü belirlemek.

Görev :

MADDE 53 – Genel kurulun görevleri şunlardır;

Ortaklar veya bağlı olduğu üst birlik temsilcileri arasında genel kurul başkanlık divanını seçmek,
Bilanço gelir-gider farkı hesapları ve yıllık çalışma raporlarını incelemek ve onaylamak,
Yönetim kurulu ve denetçiler, gerektiğinde tasfiye kurulu ve ortaklar tarafından yapılan teklifleri incelemek ve yerine getirilmesi uygun görülenlerin iş programına alınmasına ve uygulanmasına karar vermek,
Yönetim kurulu ve denetçileri seçmek, hizmetini tamamlayan kurulları ibra etmek veya etmemek,
Yönetim Kurulu ve denetçilere verilecek ücret, huzur hakkı ve yollukları belirlemek, yönetim kurulunca teklif edilen kooperatif personel kadrolarını, ücretlerini ve yolluklarını tespit etmek,
Kooperatif ana sözleşmesinde yapılan değişiklikleri kararlaştırmak,
Gerektiği takdirde yönetim kurulu ve denetçiler ile tasfiye kurulu üyelerinin işlerine son vermek,
Kooperatifin başka bir kooperatifle birleşmesi, ayrılması, kooperatifin dağılması, sürenin uzatılması hakkında karar vermek,
Kooperatifin, amacına uygun teşekküllerin kuruluşlarına katılınmasına karar vermek ve bunların yatırımlarına katılma yapını belli etmek,
Taşınmaz ve taşınır mallar, aynlar edinmek, yaptırmak veya gerektiğinde satmak, işletmeleri devralmak, kooperatifin yatırımları için gerekli tesislerin yapılmasına yetki vermek,
Ortakların her türlü ihtiyaçları ile ilgili araç, gereç, canlı cansız demirbaşlar ile üretim ihtiyaçlarına cevap verecek maddelerin sağlanması için karar almak, kooperatifçe ortaklara verilecek ayni ve nakdi kredi ve avansın ödeme şekil ve miktarını belirlemek,
Gerektiğinde yönetim kuruluna anasözleşme hükümleri içerisinde yetkiler tanımak,
Yönetim kurulunun hazırlamış olduğu iş programı ve bütçe teklifini onaylamak,
Şubeler, alım ve satım merkezleri açmak için yönetim kuruluna yetki vermek,
Kooperatifin birliği katılması hakkında karar vermek ve katılma payının kaynağı ile ödeme şeklini belirlemek, birlik temsilcilerini seçmek,
Ortak alınacak yerleşim merkezlerini belirlemek,
Gerektiğinde kayıtların incelenmesi için hesap tetkik komisyonu seçmek,
Yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan çıkarılma kararlarını inceleyip onaylamak veya onaylamamak,
Proje konusu ve keşif bedeli de göz önünde tutulmak suretiyle yönetim kuruluna borçlanma yetkisi vermek, yatırım yapılması ve ortaklarla birlikte müteselsilen borçlanmaya karar almak.

GENEL KURUL TOPLANTILARI :

MADDE 54 – Genel Kurul;

Kuruluş,
Olağan,
Olağanüstü olmak üzere 3 şekilde toplanır.

KURULUŞ GENEL KURUL TOPLANTISI :

MADDE 55 – Kuruluş genel kurulu, anasözleşmenin ilanından sonra en geç bir ay içerisinde kurucu ortaklardan birinin daveti üzerine toplanır. Toplantı tarihine kadar kaydedilmiş bütün ortaklar toplantıya katılma hakkına sahiptir.

OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI :

MADDE 56 – Olağan genel kurul toplantısı, yönetim kurulunun daveti ile her yıl, hesap devresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren en geç 6 ay içinde yapılır.

OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI VE ÇAĞRI :

MADDE 57 – Olağanüstü genel kurul toplantısı, yönetim kurulu, denetçiler, ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye memurları tarafından toplantıya çağrılır. Ancak, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir.

MADDE 58 – Dört ortaktan az olmamak kaydıyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine genel kurul toplantıya çağrılır. Toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayanması gerekir.

Yönetim kurulu bu isteği 10 gün içinde yerine getirmediği takdirde toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayandığının Bakanlıkça tespiti halinde istek sahiplerine müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı tarafından genel kurul toplantıya çağrılabilir.

Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurul’u bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.

ŞEKİL VE GÜNDEM :

MADDE 59 – Yönetim kurulu o yıla ait ilk genel kurul toplantısının yapılacağı tarihten 15 gün önce ortakların en kolay ve emin şekilde haber almalarını sağlamak üzere mahalli örf ve adetlerin gerektirdiği duyurma usullerine göre toplantı çağrısı ve ilanını yapar. İlanda, çoğunluğun sağlanamaması halinde ikinci toplantının tarihi de belirlenir. Bu süre en az 15, en çok 30 günü geçemez. Bu çağrı yazılı olarak imza karşılığı da olabilir. Toplantı ilanını ihtiva eden yazıya gündemi de ekleyerek ilan ve toplantının başlama günü hariç 15 gün önceden kooperatifin kapısına, ortaların bulunduğu yerleşim merkezinin muhtarlık ilan yerine asılır. İlanın yapıldığına dair düzenlenen tutanak mahalli muhtarlıkça onaylanır. Anasöleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir. İlanların bir örneği toplantıdan en az 15 gün evvel Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı mahalli teşkilatına ve Mülki İdare Amirliğine gönderilir.

Ayrıca, bakanlık temsilcisine ödenmek üzere Bakanlıkça tespit edilecek ücret Maliye veznesine yatırılır. Dörtten az olmamak üzere, ortakların en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Toplantı için bakanlık temsilcisinin atanması Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığından yazılı olarak istenir. Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise mahalli idare amirine durum bildirilir. Temsilci yine gelmez ise bir saat sonunda toplantıya başlanır ve bu durum bir tutanakla belirlenir.

Gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10’unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurul’a katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır.

TOPLANTIYA BAŞLAMA :

MADDE 60 – Eski Şekli : Toplantı, yönetim kurulu başkanı veya üyeleri, bulunmadıkları zaman genel kurulca gösterilecek bir ortak tarafından yoklamayı müteakip açılır. Toplantının gerçekleştirildiği tarihten 3 ay evvel kooperatife kaydolmuş olan kooperatiflerde ortakların 1/50’sinin bulunduğu anlaşılınca başkanlık divanı seçimine geçilir. Toplantıya katılan ortakların çoğunluğu ile toplantıyı idare edecek bir başkan, bir başkan vekili, iki katip ve iki oy ayrıcısı seçilerek başkanlık divanı oluşturulur ve gündeme geçilir. Başkanlık divanına kooperatif başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerden herhangi biri ile kooperatif ortağı memurlar seçilemez. Başkanlık divanı ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasından seçilir.

Toplantının açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkan görülmemesi ve Divanın çekilmesi halinde, müteakip gündem maddelerini görüşmek üzere, yetkili mahkemece atacak yönetici kurul (kayyum) veya Bakanlık tarafından yapılacak çağrı üzerine genel kurul yeniden toplanır.

Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı temsilcisi, toplantının kanun, anasözleşme ve gündemde belirtildiği şekilde yürütülmesini denetleme ve temin ile görevlidir. Bakanlık temsilcisi bütün genel kurul belgelerini imzalamakla yükümlüdür.
Madde 27 Yönetim Kurulunun 01.11.2001 tarih ve 138 sayılı kararı ve 14.04.2002 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Yeni Şekli : Toplantı, yönetim kurulu başkanı veya üyeleri, bulunmadıkları zaman genel kurulca gösterilecek bir ortak tarafından yoklamayı müteakip açılır. Toplantının gerçekleştirildiği tarihten 3 ay evvel kooperatife kaydolmuş olan kooperatiflerde ortakların yarıdan fazlasının ortak sayısı 5000’in üzerinde olan kooperatiflerde ortakların 1/50’sinin bulunduğu anlaşılınca başkanlık divanı seçimine geçilir. Toplantıya katılan ortakların çoğunluğu ile toplantıyı idare edecek bir başkan, bir başkan vekili, iki katip ve iki oy ayrıcısı seçilerek başkanlık divanı oluşturulur ve gündeme geçilir. Başkanlık divanına kooperatif başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerden herhangi biri ile kooperatif ortağı memurlar seçilemez. Başkanlık divanı ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasından seçilir.

Toplantının açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkan görülmemesi ve Divanın çekilmesi halinde, müteakip gündem maddelerini görüşmek üzere, yönetim kurulu başkanlık veya yetkili mahkemece atacak yönetici kurul (kayyum) tarafından yapılacak çağrı üzerine genel kurul yeniden toplanır. Çağrıyla ilgili olarak 59. madde uygulanır.

Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı temsilcisi, toplantının kanun, anasözleşme ve gündemde belirtildiği şekilde yürütülmesini denetleme ve temin ile görevlidir. Bakanlık temsilcisi bütün genel kurul belgelerini imzalamakla yükümlüdür.

HAZIR BULUNANLAR LİSTESİ :

MADDE 61 – Genel kurul toplantısına katılan ortaklar için önceden “hazır bulunanlar listesi” ismi altında 4 adet olmak üzere bütün ortakların ortak numarası, ortaklığa kabul tarihi, adı ve soyadı, taahhüt ve ödenmiş sermayesi, ikamet adresi ile imza hanelerini ihtiva eden liste hazırlanır. Bu listede, toplantıya katılan ortaklara toplantı başlamadan evvel imzalattırılır.

KARAR NİSABI :

MADDE 62 – Genel kurulun toplanabilmesi ve görüşme yapılabilmesi için, toplantı tarihindeki ortaklardan geneli kurula katılma hakkına sahip olanların çoğunluğunun şahsen toplantıda hazır bulunmaları gereklidir. Nisap sadece toplantının açılışında aranır. Kararlar hazır bulunan ortakların çoğunluğu ile verilir. Oyların eşitliği halinde tekrar oylama yapılır. Ancak birliklere girme ve birlikten ayrılma, anasözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma hakkında hakkındaki kararlar için fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu ile, ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümlülükleri hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4 ‘ünün rızası gereklidir. Genel kurulda verilen kararlar hazır bulunmayan veya olumlu oy kullanmayan bütün ortaklar için de geçerlidir.

Ancak, kamu kuruluşlarından kredi kredi miktarlarının arttırılmasından yararlanmak üzere alınacak kararlar çoğunlukla verilir.

BÜTÜN ORTAKLARIN HAZIR BULUNMASI HALİ :

MADDE 63 – Kooperatifin bütün ortakları toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde genel kurul toplantılarına ait olan diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, ortaklar veya ortakların toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanması gereklidir.

OY HAKKI :

MADDE 64 – Genel kurulda her ortak, payı ne olursa olsun yalnız bir oya sahiptir.

OYA KATILAMAYACAKLAR :

MADDE 65 – Kooperatif işlerinin yürütülmesinde yönetim kurulunca görevlendirilenler yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkında uygulanmaz. Ortaklardan hiç birisi kendisi veya karı ve kocası yahut usul ve füru ile kooperatif arasında şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamazlar.

YÖNETİM KURULU VE DENETÇİLERİN :

MADDE 66 – Gizli oy, açık tasnifle yapılan yönetim kurulu ve denetçiler seçimlerinde kooperatifin mühürlü seçim kâğıtları kullanılır. Bunlar “hazır bulunanlar listesi” ni imza eden ortaklara verilir. Ortaklar oylarını tasnif heyetinin önünde seçim sandığına atarlar. Tasnife başlanıldığında oy sayıları ortak sayısı ile kontrol edilir. Yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler seçiminde bir tek oy sandığı kullanılır. Sandık açılıp oy ayırımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

GENEL KURUL TOPLANTISINA AİT BELGELERİN RESMİ MAKAMLARA GÖNDERİLMESİ :

MADDE 67 – Genel kurul görüşmeleri tutanağa bağlanır. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı temsilcisi ile başkan ve katipler tarafından imzalanan bu tutanakta, toplantıya katılan ortak sayıları gösterilir. Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren 15 gün içinde gündem, toplantı çağrısı ve ilanı, tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço, kar-zarar cetveli, Bakanlık Tanıtma ve Eğitim Fonuna yatırılan % 1’lerin dekontu, genel kurul toplantısında hazır bulunan ortaklar listesi ile genel kurul toplantı tutanağının her birisinden ikişer adet olmak üzere hazırlanan evraklar Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına gönderilmek üzere Bakanlık mahalli teşkilatlarına verilir. Bu evrakların birer adedi aynı zamanda kooperatifin bağlı bulunduğu birliğe de gönderilir.

Ayrıca alınan genel kurul kararlarından tescil ve ilanı gerektirenler kanuni süresi içinde tescil ve ilan edilir.

KARARLARIN BOZULMASI VE ŞARTLARI :

MADDE 68 – Aşağıda belirtilen kimseler; kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine, toplantıyı takip eden günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilir.

Toplantıda hazır bulunup ta kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten, oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen, toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karar katılmış bulunduklarını iddia eden ortaklar,
Yönetim Kurulu,
Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bunların her biri.

Ayrıca bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün yönetim kurulu tarafından usulen ilan olunur. Genel kurulda alınan kararın mahkeme tarafından bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.

YÖNETİM KURULU :

Ödevi ve Üye Sayısı :

MADDE 69 – Eski Şekli : Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin çalışmasını yöneten ve onu temsil eden yürütme organıdır. Yönetim Kurulu kooperatif hükmi şahsiyetinin kanuni temsilcisi olup, kooperatif idaresinde işletme sahibi gibi yer tutar.
Yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri genel kurul toplantısında ortaklar arasından 5 asil 5 yedek olmak üzere bir yıl müddetle seçilirler. Görev süresi sona eren üyelerin seçilme hakkı vardır. Tüzel kişiler de yönetim kurulu üyeliğine seçilebilirler. Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir.
Madde 27 Yönetim Kurulunun 01.11.2001 tarih ve 138 sayılı kararı ve 14.04.2002 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Yeni Şekli : Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin çalışmasını yöneten ve onu temsil eden yürütme organıdır. Yönetim Kurulu kooperatif hükmü şahsiyetinin kanuni temsilcisi olup, kooperatif idaresinde işletme sahibi gibi yer tutar.
Yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri genel kurul toplantısında ortaklar arasından 5 asil 5 yedek olmak üzere en az bir en fazla dört yıl için seçilirler. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl seçilmiş sayılırlar, görev süresi sona eren üyelerin seçilme hakkı vardır. Tüzel kişiler de yönetim kurulu üyeliğine seçilebilirler. Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir.

TEMSİL :

MADDE 70 – Yönetim kurulu üyeleri, seçilmelerine müteakip yapacakları ilk toplantıda gizli oyla görev bölümü yaparak başkan, başkan vekili ve diğer üyeleri tespit eder. Aynı toplantıda, yönetim kurulunun yapacağı mutad toplantı tarihlerini ve yerini belirler. Bu toplantıda ayrıca, lüzumu halinde yapılması zorunlu olan mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.

Yönetim kurulu başkanı veya vekili kooperatifi temsilen birinci derece imza yetkilidir. İkinci imza yetkisi yönetim kurulunca yönetim kurulu üyelerinden birine verilir. Kooperatifin hukuken bağlanabilmesi için kooperatif ünvanının yazılıp, altının imzaya yetkili olan iki kimse tarafından imzalanması gerekir.

Kooperatifi temsile yetkili olanlar kooperatifin konularının sınırları içerisinde çeşitli işleri ve hukuki işlemleri, kooperatif adına yapmak ve kooperatifin ünvanını kullanmak hakkına sahiptirler.

YÖNETİM KURULUNUN ÜYELİK ŞARTLARI :

MADDE 71 – Yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmek için;

Türk vatandaşı olmak,
Aynı türde başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak,
Türk Ceza Kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, görevi suistimal, sahtekarlık, hırsızlık dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal ve Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan veya 1163 ve 3476 sayılı kanunlara göre mahkum olmamak,
Orman Kanununa muhalefet suçundan mahkum olmamak,
Birbirleriyle ve denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dahil) akraba olmamak,
Aralarında herhangi bir iş ortaklığı bulunmamak,
Hacir altında bulunmamak,
18 yaşından küçük olmamak,
En az ilkokul mezunu olmak, gerekmektedir.

Üyelik şartları denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir.

Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel kurul gündemine madde konulur.

Genel kurulda en çok oy alan ortaklar aldıkları oy sayısına göre yönetim kurulu asil ve yedek üyeliğine seçilmiş olur. Oylar eşit gelirse kuraya başvurulur. Yönetim kurulundan ayrılan bir üyenin yerine yedek üyelerden, alınan oy sırasına göre biri geçer.

Herhangi bir sebeple, yönetim kurulu toplantı nisabını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu üyeleri tarafından gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılır.

Yönetim kurulu üyelerinden biri veya bir kaçı kooperatifi temsil yetkisine sahip murahhas üye seçebilir. Murahhas üyelerin seçilmesi değiştirilmesi Ticaret Siciline tescil ettirilir.

Yönetim kurulu kararları çoğunlukla alınır. Oylar eşit olduğunda Türk Ticaret Kanununun 330’uncu maddesi esasları çerçevesinde karara bağlanamayacak olan gündem konusu gelecek toplantıya ertelenir. Yine eşitlik halinde reddedilmiş sayılır.

Yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, denetçiliğe, hakem kurullarına, hesap tetkik komisyonuna seçilemezler. Yönetim kuruluna seçilenler ortaklık işlemleri dışında kendisi veya başkası namına, bizzat veya dolaylı olarak kooperatifle kooperatif konusuna giren bir ticari muamele yapamaz.

ÇALIŞMA ŞEKLİ :

MADDE 72 – Yönetim kurulu toplantılarında üyeler, vekalet veya temsil yoluyla oy veremezler. Yönetim Kurulu oyda en az bir defa toplanır. Birbiri ardına üç defa mutad toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.

MADDE 73 – Yönetim kurulu üyeleri her zaman görevinden ayrılabilir. Ancak ayrılan üyenin görevli olduğu zamana ait sorumluluğu zararın ve bunun sorumluluklarının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her halükarda zararı doğrudan fiilin oluş tarihinden itibaren tazminat davası açma hakkı beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.

MADDE 74 – Yönetim kurulu üyeleri topluca istifa ettikleri ve yedekler istifa eden üyelerin yerini dolduramadığı takdirde, kooperatif olağanüstü genel kurul toplantısına giderek yeniden yönetim kurulu üyelerini seçer. Yönetim Kurulundan bir üye istifa edipte, yerine geçecek yedek üye yoksa yönetim kurulu, ortaklar arasından birisini yönetim kurulu üyeliğine seçerek yeni üyeyi toplanacak ilk genel kurulun onayına sunar. Yeni üyeler seçilip göreve başlayıncaya kadar eskileri göreve devam eder.

ÜCRET :

MADDE 75 – Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca belirlenen aylık ücret, huzur hakkı, risturn ve yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılmaz.

MADDE 76 – Yönetim kurulu üyeleri ve temsile yetkili şahıslar genel kurulun devredemeyeceği yetkilerini kullanamaz.

YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ :

MADDE 77 – Yönetim kurulunun görevleri şunlardır;

Genel kurul tarafından verilen kararları yerine getirmek ve kooperatif işlerini ortakların yararına uygun şekilde yürütmek,
Defter, hesap ve kayıtları kanun ve anasözleşmeye uygun olarak tutmak,
Kooperatifin nakit varlığı ile menkul ve gayrimenkullerini gereği gibi kullanmak, işletmek ve korumak,
İmkanlarla orantılı olarak şubeler, alım ve satım merkezleri açılmasını genel kurula teklif etmek,
Kooperatifin varlığından, ortakların üretim kapasitelerini arttırmak için durumlarına göre bilanço yılı içinde tahsil edilmek üzere avans vermek,
Genel kurulu olağan veya olağanüstü toplantıya çağırmak,
Genel kuruldan alınan yetki ile işlerin görülmesi için gerektiğinde ortakları görevlendirmek. Müdür, memur, müstahdem ve işçi atamak.
Kanunlara aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açmak.
Genel kurul toplantısından otuz beş gün önce çalışma raporu, bilanço, gelir-gider cetvelini ve bütçe teklifini hazırlayıp denetçilere vermek ve Genel Kurul toplantısından otuz beş gün önce de ortakların incelemesine sunmak,
Kooperatifin aczi veya mali durumunun bozulması halinde genel kurulu toplantıya davet etmek,
Kanun ve anasözleşmedeki ortaklık hak ve ödevlerini yerine getirmeyen ortaklar hakkında karar alarak durumu genel kurulun onayına sunmak,
Denetçilerin seçim ve görevden alınmalarını Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirmek,
Gerektiğinde tasfiye işlerini yürütmek,
Kooperatifi temsile yetkili şahısları tescil ve ilan ettirmek,
Eski yönetim kurul üyeleri ile kooperatif memurlarının sonradan tespit edilen yolsuzluklarını ilgili mercilere bildirmek,
Kooperatifin amacına uygun gayrimenkul alımlarında, tapu devri veya tapuya şerh verdirilerek bir satış vaadi sözleşmesi yapmak,
Tanıtma ve ortak kaydetmek amacıyla yapılacak ilan, reklam ve açıklamaları eksik ve gerçeğe aykırı olmayacak şekilde yapmak, bunların yanıltıcı bilgi ve unsurlar taşımamasını sağlamak,
Kooperatife ait mal, para ve para hükmündeki kağıtları ve gizlide olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, saymasına ve incelemesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmak,
Ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak,
Ortakları 21. maddede belirtilen haller dışındaki sebeplerden ortaklıktan çıkarmamak,
Denetim amacıyla denetçilerin 92. madde doğrultusunda talebi halinde kooperatife ait her türlü defter ve belgeleri vermek,
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca, yaptırılacak denetim neticesi verilecek talimatlara uymaktır.

MADDE 78 – Görevi son bulan yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde bütün hesapları bilgi ve belgeleri devretmek zorundadır.

MADDE 79 – Yönetim kurulunun kararları, sahifeleri noterce tasdik edilmiş “karar defteri”ne sıra numarası ve tarihi ile yazılır ve toplantıda hazır bulunan üyeler tarafından toplantı yeri terk edilmeden alınan kararlar imzalanır. Verilen karara karşı görüşlü veya çekimser kalanlar, muhalefet veya çekinme sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar. Bunu yapanlar kararın uygulanması sırasında doğacak zararlardan dolayı diğer üyelerle birlikte sorumlu olmazlar. Böyle hareket etmeyenler sorumluluğa katılırlar. Kararların geçerliliği yazılıp imza edilmiş olmasına bağlıdır.

YÖNETİM KURULUNUN SORUMLULUKLARI :

MADDE 80 – Yönetim kurulu; Genel Kurul tutanaklarının gerekli defterlerin ve ortak listelerinin düzenli tutulup saklanmasından ve işletme hesabıyla yıllık bilançonun kanuni hükümlere uygun olarak hazırlanmasından, incelemek üzere denetleme kuruluna verilmesinden, kooperatife, ortaklara ve kooperatif alacaklılarına karşı ortaklaşa sorumludurlar. Ortaklaşa sorumluluğu gerektiren işlerden bir eksikliği olmadığını ispat eden, özellikle bu işlere karşı oy vermiş olup durumu görüşme tutanağına yazdırmakla beraber denetleme kuruluna hemen yazılı olarak bildiren özrüne dayanarak o işlemlerin görüşmelerinde hazır bulunmayan üye sorumluluktan kurtulur.

Görevlerini gereği gibi yapmadığı anlaşılan yönetim kurulu üyelerinin genel kurul her zaman işine son ve haklarında soruşturma kararı verebilir. Her ortağın veya işten elçektirilenlerin dava açma hakkı saklıdır. Bu kararın gereğini denetleme kurulu yargı organları vasıtasıyla uygular.

MADDE 81 – Yönetim kurulu üyeleri ortaklık işlemleri dışında kooperatif ile ticari işlemlerde bulunamazlar. Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı kişisel sorumluluklarını gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları kasıtları bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından doğan zararlardan sorumludurlar. Bunların suç sayılan fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlarından dolayı Devlet Memurları gibi ceza görürler.

Yönetim kurulu, tescile bağlı konuları sicil memurlarının isteği üzerine yerine getirmemesi, tescil ve kayıt için kötü niyetle gerçeğe ters beyanda bulunulması, hallerinde cezai sorumluluk taşır.

Kuruluş sırasında kurucu ortaklar tarafından resmi makamlara verilen Türk Ticaret kanununun 299. maddesinde ismi geçen; kooperatif anasözleşmesi, nakdi sermayenin bankaya yatırıldığını bildiren banka makbuzu, ayn nevinden sermaye ve kooperatifçe devralınan işletmeye ait değer biçme raporu kimi vesikaların gerçeğe uygun olmayan şekilde düzenlenmesinden kooperatifin kurucu ortakları sorumludurlar.

Ayrıca anasözleşmenin 22. ve 71. madde hükümlerine 75. ve 76. maddeleriyle 77. maddesinin r, s, ve t fıkralarına aykırı hareket eden yönetim kurulu üyeleri fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır para cezası ile, 77. maddenin f, u, v, y ve z fıkralarına aykırı hareket eden yönetim kurulu üyeleri fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile, 130. maddenin bir ve ikinci fıkrasına aykırı hareket eden yönetim kurulu başkan ve üyeleri üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile, cezalandırılır.

MADDE 82 – Yönetim kurulu veya temsile yetkili kişilerin kooperatife ait görevlerini yürütmeleri anında meydana getirdikleri haksız fiillerden doğan zararlardan kooperatif sorumludur.

TESCİL :

MADDE 83 – Kooperatifi temsile yetkili kılınacak kimseleri yönetim kurulu tayin eder. Yönetim kurulu, bu kimselerin isimlerini, imzalarını ve bu yetkiye dayanan karar suretini notere tasdik ettirdikten sonra ticaret siciline verir.

KOOPERATİFİN ACZE DÜŞMESİ HALİNDE YAPILACAK İŞLER :

MADDE 84 – Kooperatifin acze düşmesini kabul ettirecek önemli sebepler mevcut ise yönetim kurulu piyasadaki cari fiyatlar esas olmak üzere, derhal bir ara bilançosu tanzim eder. Son yılın bilançosu veya daha sonra yapılan bir tasfiye bilançosundaki mevcutların kooperatif borçlarını artık karşılamayacağını gösteriyorsa yönetim kurulu, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına keyfiyeti bildirir ve genel kurulu derhal olağanüstü toplantıya çağırır.

Pay senetleri çıkarılmış olan bir kooperatifte son yılın bilançosunda kooperatif varlığının yarısı karşılıksız kalırsa yönetim kurulu derhal genel kurulu toplantıya çağırarak durumu ortaklara arz eder. Aynı zaman da ilgili mahkemeye ve tarım orman ve köyişleri bakanlığına bilgi verir. Ancak, ortaklara ek ödemelerle yükümlü olan kooperatiflerde bilançoda tespit edilen açık, üç ay içinde ortakları ek ödemeleri ile kapandığı takdirde tarım orman ve köyişleri bakanlığı haberdar edilir. Mali durumun düzeltilmesinin mümkün görülmesi halinde mahkeme yönetim kurulunun veya alacaklılardan birinin isteği üzerine iflasın açılmasını erteleyebilir. Bu takdirde, mevcutlar defterinin tutulması, yönetim memura atanması gibi kooperatif varlığının korumasına ve devamına yarayan tedbirleri alır.

İŞTEN ÇIKARMA :

MADDE 85 – Yönetim kurulu, genel kuruldan aldığı yetki ve işlerin görülmesi ile görevlendirdiği kimseleri ve atadığı müdürü ve diğer temsilci ve vekilleri işten çıkarabilir. İşten çıkarılan kimselerin tazminat isteme hakları saklıdır, ancak ortaklar arasından seçilen müdür sebepsiz işten çıkarılma iddası ile tazminat isteyemez.

DENETÇİLER :

Seçim :

MADDE 86 – Eski Şekli : Denetçiler, genel kurul adına kooperatifin bütün işlem ve hesaplarını tetkik eder. Denetçiler ortaklar arasından bir yıl için üç asil ve üç yedek olmak üzere genel kurul tarafından seçilir.

Denetçilerden bir tanesi kooperatif ortaklarından olmayabilir. Süreleri biten denetçiler tekrar seçilebilir. Denetçiler birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleri ile kan ve sıhri akraba olamazlar. Kooperatifte idari görev alamazlar. Görevi biten yönetim kurulu üyeleri genel kurulca ibra edilmedikçe denetçiliğe seçilemezler.

Denetçilerin Türk vatandaşı olmaları ve Türk ceza kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, görevi su istimal, sahtekarlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal ve devletin şahsiyetine işlenen suçlardan veya 1163 ve 3476 sayılı kanunlara göre mahkum olmamaları şarttır.

Görev kusurlarından veya suç teşkil eden fiillerinden dolayı yönetim kurulu ve denetçilikten uzaklaştırılanlar denetçiliğe seçilemezler.
Madde 27 Yönetim Kurulunun 01.11.2001 tarih ve 138 sayılı kararı ve 14.04.2002 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Yeni Şekli : Denetçiler, genel kurul adına kooperatifin bütün işlem ve hesaplarını tetkik eder. Denetçiler ortaklar arasından bir en fazla dört yıl için seçilirler, genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl için üç asil ve üç yedek olmak üzere genel kurul tarafından seçilmiş sayılırlar.

Denetçilerden bir tanesi kooperatif ortaklarından olmayabilir. Süreleri biten denetçiler tekrar seçilebilir. Denetçiler birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleri ile kan ve sıhri akraba olamazlar. Kooperatifte idari görev alamazlar. Görevi biten yönetim kurulu üyeleri genel kurulca ibra edilmedikçe denetçiliğe seçilemezler.

Denetçilerin Türk vatandaşı olmaları ve Türk ceza kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, görevi su istimal, sahtekarlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal ve devletin şahsiyetine işlenen suçlardan veya 1163 ve 3476 sayılı kanunlara göre mahkum olmamaları şarttır.

Görev kusurlarından veya suç teşkil eden fiillerinden dolayı yönetim kurulu ve denetçilikten uzaklaştırılanlar denetçiliğe seçilemezler.

GÖREVE SON VERME :

MADDE 87 – Genel kurul denetçilerin görevlerine her zaman son verebilir. Ortaklar arasından seçilen denetçiler görevlerine son verilmesinden dolayı tazminat isteyemezler.

BİR ÜYELİĞİN AÇILMASI :

MADDE 88 – Denetçilerden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak halde bulunması, iflas veya hacir altına alınması gibi bir sebeple görevlerinin sona ermesi ve yüz kızartıcı bir suçtan dolayı mahkumiyetlerinin kesinleşmesi halinde diğer denetçiler, genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere yerine yedeklerinden birini çağırırlar.

SORUMLULUK :

MADDE 89 – Denetçiler, kanun veya anasözleşme ile verilen görevlerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından dolayı doğan zararlardan kusursuz olduklarını ispat etmedikçe ortaklaşa sorumludurlar.

ÇALIŞMA DÜZENİ VE GÖREV, İNCELEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE DENETÇİLİKTEN ÇEKİLME

MADDE 90 – Denetçiler yılda en az dört defa toplanarak kooperatifin işlerini ve hesaplarını denetler, malları veya kasayı sayar ve görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlayarak “denetçiler denetim raporları” dosyasında saklarlar. Denetçiler, yıllık genel kurul toplantısından 35 gün önce bilançoyu, yönetim kurulun hazırladığı yıllık çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli görüldüğü işlemleri hesap ve mevcutları elden geçirir ve düşüncesini açık olarak belirterek yıllık rapor hazırlar. Denetçiler yapacağı toplantılarda yönetim kurulunu çalışma düzenine ve başarı derecesini takip ederek gerekli uyarıda bulunurlar.

MADDE 91 – Denetçilerin görevleri; kooperatifin iş ve işlemlerini kontrol etmektir. Denetçiler şu görevlerle yükümlüdürler.

Kooperatifin iş ve hesaplarının incelenmesi sonunda buldukları noksan ve yanlışlıkların giderilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili makam ve organlara haber vermek,
Bilançosunun Türk Ticaret kanununun 74. maddesi esaslarına veya Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının kabul ettiği örnek bilançoya göre hazırlanıp hazırlanmadığına bakmak,
Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.
Muhtelif sebeplerle yönetim kurulu toplantı nisabını kaybetmesi halinde boş alan yönetim kurulu üyeliklerine gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak,
Üç ayda bir ara denetimi yaparak ve ansızın kooperatif veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun bir örneğini yönetim kuruluna vermek,
Bütçe ve bilançoyu kontrol etmek,
Tasfiye işlemlerini denetlemek,
Ortaklarla veya kendileriyle kooperatif yönetimi arasındaki anlaşmazlık ile ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve gerektiğinde olağan üstü olarak genel kurulu toplantıya çağırmak,
Genel kurul toplantılarında hazır bulunmak,
Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin ve memurlarının cezayı gerektiren fiillerini savcılığa bildirmek,
Genel kurulun yönetim kurulu aleyhine dava açılmasına karar vermesi halinde dava açmak
Anasözleşmede ortakların genel kurul toplantılarına katılmaları için gerektiği belirtilen şartların yerine getirilip getirilmediğini incelemek,
Yapılacak denetim sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluğu tespit edilen yönetim kurulu ve memurlar hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak, denetçilerin yukarıda ki yazılı kontrol yetkileri genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetçiler ayrıca kooperatif zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak tekliflere hazırlayarak toplantı gündemine aldırır.

MADDE 92 – Denetçiler, işletme hesabı ile bilançonun defterlerle uygunluk halinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleri ile mameleki hakkında uyulması gerekli hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdürler. Ortakları şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan kooperatiflerde denetçiler, ortaklar listesinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.

Yöneticiler, bu maksatla denetçilere defterleri ve belgeleri verirler denetçilerin istekleri üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği ve istenilen her konu hakkında bilgi verilir.

Ortaklar, gerekli gördükleri hususlarda denetçilerin dikkatini çekmeye ve açıklama yapılmasını istemeye yetkilidirler.

MADDE 93 – Denetçiler her zaman işten çekilebilir. Açılan üyeliğe yedek üye getirilir. Bir üyelik açık kalıpta yerine geçecek üye bulunmazsa genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılmadan mevcut denetçiler tarafından kooperatif ortakları dışından bir asil bir yedek üye seçilir.

Ancak denetçiler toptan çekilmesi veya denetçi sayısının bir kişiye düşmesi halinde yönetim kurulu veya kalan denetçi tarafından genel kurul olağanüstü toplantıya çağırılır. Yenileri seçilene kadar eski denetçiler görevlerine devam etmek zorundadırlar.

TOPLANTI VE RAPORLAR :

MADDE 94 – Denetçiler her yıl yazılı bir raporla beraber tekliflerini genel kurula sunmak zorundadırlar. Denetçiler görevleri çerçevesinde işlerin yürütülmesinde gördükleri eksiklikleri kanun veya anasözleşmeye aykırı hareketleri bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde genel kurula haber vermekle yükümlüdür.

Denetçiler yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılırlar. Ancak yönetim kurulunda oy kullanamazlar.

MADDE 95 – Denetçi raporları üç üye tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üye çekince sebeplerini belirterek imzalar. Yıllık genel kurul toplantısında “Denetçiler Raporu” okunmadan bilanço ve dolayısıyla ibralar konusunda karar alınamaz. Denetçiler azledilmiş olursa yeni denetçiler düzenleyecekleri raporda bu olayı da açıklamak ve sebeplerini belirtmek zorundadırlar.

SIR SAKLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ :

MADDE 96 – Denetçiler, görevleri sırasında öğrendikleri ve açıklanmasında kooperatif veya ortaklarının zarara uğrayacağı konularda kooperatif ortaklarına ve üçüncü şahıslara açıklama yapamazlar.

MADDE 97 – Denetçiler anasözleşmenin 92 inci maddesine, 91 nci maddenin c ve d fıkralarına ve 94 ncü maddesine aykırı hareket etmeleri halinde fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve elli bin liradan beş yüz bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

HESAP TETKİK KOMİSYONU SEÇİMİ :

MADDE 98 – Genel kurul bazı konuların incelenmesi için lüzumu halinde hesap tetkik komisyonu seçebilir. Mevcut ortakların dörtten az olmamak üzere en az 1/10’u, son iki yıl içinde kooperatifin kuruluşuna veya idari işlemlerine ait bir yolsuzluğun oluğunu, kanun veyahut anasözleşme hükümlerine önemli bir şekilde aksi hareket edildiğini iddia ettikleri takdirde, bunları soruşturmak için hesap tetkik komisyonu teşkilini genel kuruldan isteyebilirler. Bu istek kabul edilmediğinde gerekli masrafları peşin ödeme şartı ile mahkemeye başvurma hakkına sahiptirler.

Soruşturma sonuçlarına göre iddia doğru görülmediği takdirde veya denetçilerin vereceği raporda bu talebin haklı sebebe dayanmadığı anlaşılırsa kötü niyetli hareket ettiği ispat edilen ortaklar kooperatifin bu yüzden gördüğü zarardan sorumludurlar.

MÜDÜR :

Seçimi ve Tayini :

MADDE 99 – Kooperatif müdürü yönetim kurulu kararı ile ortaklar arasından, tüzel kişi temsilcilerinden veya dışardan belirli bir süre için tayin edilir.

Müdür, kendiliğinden müdürlük görevini devredemez ve yerine vekil bırakamaz. Gerektiğinde müdürün görevine son verilme işlemi yönetim kurulunca karara bağlanarak yapılır.

Yönetim kurulu ayrı bir müdür atayıncaya kadar, yönetim kurulu üyeleri kendi aralarından bir veya birkaç üyeyi murahhas üye olarak görevlendirebilir. Bu durumda murahhas üyeye müdürün tabi olduğu hükümler uygulanır.

MÜDÜRLÜK ŞARTLARI :

MADDE 100 – Müdürlük şartları şunlardır;

Kooperatifçilik bilgilerine sahip olmak,
Siyasi bir partinin üyesi olmamak,
Hukuken memuriyete mani hali bulunmamak,
En az lise mezunu olmak.

MÜDÜRLÜK ÜCRETLERİ :

MADDE 101 – Kooperatif müdürü ve hizmet personelinin ücretleri genel kurulca kabul edilen bir kadro ve yıllık tahmini bütçeye göre kararlaştırılır.

MÜDÜRÜN GÖREVLERİ :

MADDE 102 – Müdürün görevleri şunlardır;

Yönetim kurulu kararlarını, yıllık çalışma programlarını göz önünde tutarak uygulamak,
Kooperatif işlerini yürütmek, işlerin uyumunu ve düzenini sağlamak,
Yönetim kurulu toplantılarında oy kullanmamak şartıyla hazır bulunmak,

İDARİ VE TEKNİK PERSONEL :

MADDE 103 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığından yardım alan kooperatifler bakanlığın istediği şartlara uygun idari ve teknik personeli atamak mecburiyetindedir.

MÜDÜRÜN YETKİ VE SORUMLULUĞU :

MADDE 104 – Kooperatif müdürü, kooperatif hizmet personelinin amiridir. Denetçiler ve yönetim kurulu üyelerinden başkasına kooperatifin işleri ile ilgili bilgi veremez. Kooperatif hizmet personeli müdüre karşı sorumludur. Kooperatif müdürü kendine verilen görevleri gereği gibi veya hiç yerine getirmezse yönetim kuruluna karşı sorumludur.

Ayrıca gerek müdür gerekse kooperatif memurları anasözleşmenin 22 ve 71 inci maddenin son fıkralarına, 75 ve 76 inci maddeleriyle 77 inci maddesinin r, s ve t fıkralarına aykırı hareket etmeleri halinde fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

PERSONELİN İŞTEN ÇIKARILMASI :

MADDE 105 – Yönetim kurulu, müdür ve hizmet personelinin işine son verebilir. Çıkarılma işlerinde yönetim kurulu kararı gereklidir. Müdür ve personelin işten çıkarılması teklifi denetçilerce yapıldığı takdirde, Yönetim kurulu başkanı, derhal toplantı yapar ve gerekli kararı verir. Şayet çıkarma kararı verilmemişse denetçiler, genel kurulu toplantıya çağırabilir ve konu orada karara bağlanır.

ALTINCI BÖLÜM
KOOPERATİF BİRLİKLERİ İLE İLİŞKİLER

BİRLİĞE GİRİŞ, BAŞVURMA VE İTİRAZ :

MADDE 106 – Genel kurul kararı ile kooperatifin gelişmesi, amaçlarının gerçekleşmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim yapılması ve kooperatifçilik konularında tavsiyeler alınması gibi hizmetlerin yerine getirilmesi için Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca o bölgede kurulmuş ve faaliyet konuları aynı nitelikte olan 7 veya daha çok kooperatif tarafından kurulan ihtisas birliklerine ortak olabilir veya bu özellikte birlikler kurulabilir.

MADDE 107 – Kooperatif, birlik kurar veya kurulmuş birliğe girmeye kakar verirse taahhüt edilecek birlik sermayesinin ve ödeme şekli genel kurulca belirlenir.

Kooperatif çalışma konuları ile ilgili olarak birliğin yapacağı tesislere taahhüdü dışında genel kurulca belirlenecek miktar üzerinden katılabilir.

MADDE 108 – Kooperatif, birliğe girmek için, birliğin anasözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile kabul ettiğini gösteren bir dilekçe ile birlik yönetim kurulu başkanlığına baş vurur. Birlik yönetim kurulunun giriş isteğini kabul etmesi ile kooperatif birliğe girmiş olur. Giriş isteği onbeş gün içinde cevaplandırılmadığı veya red cevabı verildiği takdirde birlik denetçilerine başvurulur. Birlik denetçileri isteği onbeş gün içinde cevaplandıramaz veya red cevabı verirse kooperatif birliğin üyesi bulunduğu kooperatifler merkez birliğine o da mümkün olmazsa Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine, merkez birliğine ve milli kooperatifler birliğinin bulunmadığı hallerde Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına başvurabilir.

MADDE 109 – Kooperatef, kooperatifler birliğine girmekle ortaklarına bu anasözleşmedeki yükümlülüklerden fazlasını yükleyemez.

TEMSİLCİLİK :

MADDE 110 – Eski Şekli : Birlik genel kurullarında kooperatifi temsil etmek üzere, kooperatif genel kurulunca ortaklardan en fazla beş temsilci seçilir. Temsilcilerin görev süresi bir yıldır. Seçilen temsilcilerden birisine birlik genel kurulunda kooperatifi temsilen oy kullanma yetkisi verilir. Diğer temsilcilerden birisine de aynı yetkiyi haiz olmak ve yetkili temsilcinin birlik genel kuruluna katılmama durumunda kooperatifi temsil yetkisi verilir. Diğer temsilciler sadece müşahit olarak toplantıya katılabilirler, yetkili temsilcilerle yönetim kurulu üyelik şartları aranır.
Madde 27 Yönetim Kurulunun 01.11.2001 tarih ve 138 sayılı kararı ve 14.04.2002 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Eski Şekli : Birlik genel kurullarında kooperatifi temsil etmek üzere, kooperatif genel kurulunca ortaklardan en fazla beş temsilci seçilir. Temsilcilerin görev süresi en az bir en fazla dört yıldır. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıldır seçilen temsilcilerden birisine birlik genel kurulunda kooperatifi temsilen oy kullanma yetkisi verilir. Diğer temsilcilerden birisine de aynı yetkiyi haiz olmak ve yetkili temsilcinin birlik genel kuruluna katılmama durumunda kooperatifi temsil yetkisi verilir. Diğer temsilciler sadece müşahit olarak toplantıya katılabilirler, yetkili temsilciler de yönetim kurulu üyelik şartları aranır.
Madde 110 Yönetim Kurulunun 09.08.2005 tarih ve 247 sayılı kararı ve 30.11.2005 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Yeni Şekli : Birlik Genel Kurullarında Kooperatifi temsil etmek üzere Kooperatif Genel Kurulunca ortaklar arasından en fazla 5 temsilci seçilir. Temsilci sayısı Kooperatifin ortak sayına göre 50 ortağa kadar 1, 51-100 ortağa kadar 2, 101-200 ortağa kadar 3, 201-300 ortağa kadar 4, 301 ve üzeri ortak için 5 temsilci belirlenir. Temsilcilerin görev süresi en az 1 en fazla 4 yıldır . Genel Kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde 1 yıldır. Seçilen temsilcilerin her birinin Birlik Genel Kurulunda Kooperatifi temsilen bir oy kullanma hakkı vardır. Seçilen temsilciler kadar yedek üye de seçilir. Yetkili temsilcilerin uygun bir mazerete bağlı olarak Birlik Genel Kuruluna katılmaması durumunda ve Yönetim Kurulunca verilecek oy kullanma izin belgesi karşılığında sırasıyla yedeklere de oy kullanma yetkisi verilir.

DENETİM VE EĞİTİM :

MADDE 111 – Kooperatif bağlı bulunduğu üst birlikler tarafından eğitilebilir ve denetlenebilir. Kooperatif üst birliklerince kendilerine yönelik denetim ve eğitim hizmetlerine ait giderlere iştirak eder.

YEDİNCİ BÖLÜM
KOOPERATİFİN DAĞILMASI

DAĞILMA SEBEPLERİ :

MADDE 112 – Kooperatif;

Anasözleşmede belirtilen süre genel kurul kararı ile uzatılmadığı takdirde, (bunun için genel kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir).
Genel kurul kararı ile,
İflasın açılması ile,
Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle (Bunun için genel kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir.)
Kanunlarda ön görülen diğer hallerde (Ortak adedinin kurucu ortak adedinden aşağı düşmesi ile kooperatif organlarının kurulamaması, kooperatifin çalışma konusu dışında veya amme kanunlarına karşı çalışma göstermesi, kooperatifin kanuni tanımı dışına çıkması ve kar peşinde koşan ticari bir şirket hüviyetine girmesi, acze düşmesi gibi hallerde) Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının mahkemeden alacağı karar üzerine,
Üç yıl olağan genel kurul yapmaması halinde;
Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca tesbiti talinde mahkemeden alacağı kararla dağılır.

MADDE 113 – Mahkemede veya genel kurulca tasfiye memurları seçilmediği takdirde tasfiye işlerini yönetim kurulu yapar. Tasfiye kurulu üyelerine, atamayı yapan merci tarafından tesbit edilecek miktarda ücret ödenir.

TİCARET SİCİLİNE BİLDİRME :

MADDE 114 – İflasın dışında kooperatifin dağılması, yönetim kurulu veya denetçilere ticaret siciline tescil ve en çok birer hafta ara ile üç defa ilan ettirilir. İlana kooperatif alacaklılarının belgeleri ile beraber bir yıl içinde başvurmaları gereği yazılır. Bu sürenin başlangıcı üçüncü ilan tarihidir.

TASFİYE MAMELEKİNİN PAYLAŞTIRILMASI :

MADDE 115 – Tasfiye halinde giren kooperatifin bütün borçları ödendikten ve ortak pay bedelleri geri verildikten sonra kalan mallar ortaklar arasında bölüştürülür. Paylaştırma, dağılma anında kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında eşit olarak yapılır.

TAFİYE HALİ :

MADDE 116 – Kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesi hali hariç olmak üzere dağılan kooperatif tasfiye haline girer. Tasfiye haline giren kooperatif ortaklarla olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini ve ünvanını (tasfiye halinde) ibaresini eklemek suretiyle kullanmakta devam eder.

AZİL :

MADDE 117 – Genel kurul kararı ile atanmış olan tasfiye memurları yahut bu görevi yapan yönetim kurulu üyesi, genel kurul tarafından her zaman azledilebilir ve yerlerine yenileri atanabilir.

Ortaklardan birinin isteği ile de mahkeme haklı sebepler dolayısıyla tasfiye işlemini durdurabilir. Yürütmeye memur kimseleri azil ve yerlerine yenilerini atayabilir.

AKTİFLERİ SATMA YETKİSİ :

MADDE 118 – Genel kurul aksine karar vermedikçe tasfiye memurları kooperatifin aktiflerini pazarlık suretiyle de satabilirler. Aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurulun kararı gereklidir. Bu karar genel kurul 2/3 çoğunluğu ile alınır.

TASFİYE İŞLERİ

İLK ENVANTER VE BİLANÇO :

MADDE 119 – Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz kooperatifin tasfiyesinin başlangıcındaki durumunu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve genel kurulun onayına sunarlar. Tasfiye halinde genel kurul toplantılarında nisap aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir.

Tasfiye memurları kooperatif yönetim kuru ve denetçileri davet ederek kooperatifin mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu birlikte düzenler. Bu düzenleme işinde söze edilen organ üyelerinden çalışmaya katılmayanları beklemek zorunda değildir.

Tasfiye memurları, lüzum görürlerse kooperatif mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilir. Düzenlenen envanter ile bilanço tasfiye memurlarının huzurunda kooperatif yönetim kurulu tarafından imzalanır. Envanter ve bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye memurları dağılma halinde bulunan kooperatifin envanterde yazılı bütün malları ile evrak ve defterlerine el koyar.

ALACAKLILARI DAVET VE KORUMA :

MADDE 120 – Alacaklı oldukları kooperatif defterleri veya diğer belgelerden anlaşılan ve ikametgahları bilinen şahıslara duyurma işlemi mahallin örf ve adetlerine göre diğer alacaklılar ise Ticaret Sicili Gazetesinde ilan suretiyle kooperatifin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyana çağrılırlar.

Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunamazlarsa, alacaklarının tutarı notere verilir. Kooperatifin henüz vadesi dolmayan borçları ile itilaflı bulunan borçlarının karşılı olan para notere verilir.

DEFTERLERİN SAKLANMASI :

MADDE 121 – Tasfiyenin sonunda evrak ve defterler on yıl saklanmak üzere notere verilir.

KOOPERATİFİN ÜNVANININ TİCARET SİCİLİNDEN ÇIKARILMASI :

MADDE 122 – Tasfiyenin sona ermesi üzerine kooperatife ait ünvanın ticaret sicilinden çıkarılması tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan ettirilir.

TASFİYE KURULUNUN SORUMLULUĞU :

MADDE 123 – Tasfiye kurulu üyeleri tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlüdür. Tasfiye kurulu üyelerinin anasözleşmenin 71 inci maddesinin c fıkrasındaki niteliklere haiz olması şarttır. Bunlar hakkında 1163 sayılı kanunun 62 inci maddesi hükmü uygulanır.

BİRLEŞME SURETİYLE DAĞILMA :

MADDE 124 – Kooperatif bütün pasif ve aktifleri ile diğer bir kooperatif tarafından devralınmak suretiyle dağıldığı takdirde sicilden çıkarma işlemi 1163 sayılı kooperatifler kanununun 84 ncü maddesi uyarınca yapılır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM
MALİ HÜKÜMLER

USUL :

MADDE 125 – Kooperatif muhasebe usulünü bilanço esasına göre kurar ve kanunen tutulması gerekli defterleri tutar ve çalışmalarını iş prensipleri esaslarına uygun olarak düzenler. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca örnek muhasebe ve bilanço kabul edildiği takdirde bunun uygulanması sağlanır.

HESAP YILI :

MADDE 126 – Hesap yılı Ocak ayının birinci günü başlar, Aralık ayının son günü biter.

DEFTER TUTMA MÜKELLEFİYETİ :

MADDE 127 – Kooperatif ekonomik ve mali durumunu borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri belirlemek amacıyla kooperatifin nitelik ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri (yevmiye defteri, defteri-kebir, envanter defteri, kasa defteri, ortaklık defteri ve karar defteri gibi) tutmaya mecburdur.

TASDİK ETTİRME VE BEYANNAME VERME MÜKELLEFİYETİ :

MADDE 128 – 127 inci maddede belirtilen defterler yönetim kurulunca kullanılmaya başlanılmadan önce kooperatifin bulunduğu yerin noterine tasdik ettirilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM
TARIM ORMAN VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ
DİĞER GÖREV VE YETKİLERİ

MADDE 129 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı’nın diğer görev ve yetkileri şunlardır:

Kooperatifin kuruluş ve organizasyonlarına yardımcı olmak,
Gerektiğinde teknik ve mali yardımda bulunmak,
Muhasebe sisteminin uygulanmasına yardımcı olmak,
Kooperatifin denetimini yapmak,
Kooperatifin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına müdahale talebinde bulunabilmek,

ONUNCU BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

SİYASİ FAALİYET YASAĞI :

MADDE 130 – Kooperatif siyasi maksatlı veya genel güvenlik asayiş ve kamu düzenine bozmaya yönelik faaliyet gösteremez ve kooperatif faaliyetleri bu maksatlara alet edilemez.

Kooperatif siyasi partilerden ve teşekküllerden veya birinci fıkrada belirtilen faaliyetlerde bulunan kişi ve teşekküllerden herhangi bir surette maddi yardım kabul edemez, bunlara maddi yardımda bulunamaz. Yönetim ve denetim kurulları kooperatifi temsilen siyasi partilerin yapacakları her türlü toplantılara katılamaz.

Bu madde hükümlerine aykırı hareket eden kooperatif kurucuları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri , bu fiil genel kurulda vuku bulmuşsa buna müsamaha eden genel kurul başkanı üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

MADDE 131 – 130. madde de öngörülen hürriyeti bağlayıcı cezalar paraya tahvil edilemez.

TİCARET KANUNUN HÜKÜMLERİNE ATIF :

MADDE 132 – Bu anasözleşmede aksine açıklama olmayan hususlarda 3476 ve 1163 sayılı kooperatif kanunu ile bu kanunun 98 nci maddesine atfen 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun genel hükümleri ile Anonim Şirket hükümleri uygulanır.

UYUŞMAZLIK :

MADDE 133 – Ortaklarla kooperatif arasında ve ortakların kendi aralarında doğacak olan uyuşmazlıklar öncelikle kooperatif genel kuruluna aksettirilir. Genel kurulca halline imkan bulunmayan uyuşmazlıklar kooperatif kanununun 95. maddesine göre halledilir. Hakem yolu ile de giderilemeyen uyuşmazlıklar için kazai mercilere başvurulur. Üçüncü şahıslarla kooperatif arasında çıkacak uyuşmazlıklar ise kazai mercilere çözümlendirilir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM
İNTİBAK VE YÜRÜRLÜK HÜKÜMLERİ

MADDE 134 – Bu anasözleşmeden evvel yürürlükte bulunan Köy Kalkınma, Orman Köyleri Kalkındırma, Hayvan Üreticileri Tedarik ve Pazarlama, Çay istihsal ve Satış Kooperatifleri ile ilgili anasözleşmeler yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 135 – 134. maddede ki anasözleşmelerin yerine örnek anasözleşme olarak hazırlanmış olan bu Tarımsal Kalkınma Kooperatifi anasözleşmesi kullanılacaktır.

MADDE 136 – Daha önce Köy Kalkınma, Orman Köyişleri Kalkındırma, Hayvan Üreticileri Tedarik ve Pazarlama, Çay istihsal ve Satış Kooperatifleri örnek anasözleşmeleri ile kurulmuş bulunan kooperatifler intibaklarını, Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri anasözleşmesine göre 25.10.1988 tarihinden itibaren iki yıl içinde yapacaklardır.

MADDE 137 – Ünvanları 136. maddede sayılan kooperatiflerden daha önce kurulmuş birliklere ortak olanlar, bu örnek anasözleşmeye göre intibaklarını yaptırarak ortağı bulunduğu birliklerden ayrılıp 3476 sayılı kanunla değişik 1163 sayılı kanunun 72. maddesi uyarınca Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenecek kendi bölgesinde kurulacak veya kurulmuş ve kendi çalışma konularındaki ihtisas birliklerine ortak olmaları gerekir.

MADDE 138 – Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri anasözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 136. madde de sayılan maksatlar için kurulacak kooperatifler bu örnek anasözleşmeyi kullanacaklardır.

MADDE 139 – Tarımsal Kalkınma Kooperatifi örnek anasözleşmesi Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının 08.02.1989 tarih ve 000008 sayılı onayı ile kabul edilmiştir.

2018 Yılı Gelir Tablosu

2018 Yılı Bilançosu

2017 Yılı Gelir Tablosu

2017 Yılı Bilançosu

2016 Yılı Gelir Tablosu

2016 Yılı Bilançosu

2015 Yılı Gelir Tablosu

2015 Yılı Bilançosu

2014 Yılı Gelir Tablosu

2014 Yılı Bilançosu